Πιάνεις τον εαυτό σου να μην μπορεί να σταματήσει να τρώει και ύστερα νιώθεις ενοχές; Κατηγορείς τον εαυτό σου που «υπέκυψε» και υπόσχεσαι ότι ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ θα είναι διαφορετικά; Αποφασίζεις να γίνεις ΑΚΟΜΗ πιο αυστηρή/ός με τον εαυτό σου γιατί ΜΟΝΟ έτσι θα μπορέσεις να ελέγξεις την υπερφαγία;

Αρχικά θέλω να σου πω ότι σε καταλαβαίνω. Ξέρω πόσο δύσκολο είναι.

Μεγαλωμένοι μέσα στην κουλτούρα της δίαιτας

Στ’ αλήθεια, ποιος από εμάς δεν έχει πει έστω και μια φορά στη ζωή του:

«Από Δευτέρα δίαιτα.» ή «Από αύριο κομμένες όλες αυτές οι βλακείες.»

«Τέρμα το ψωμί/τα γλυκά.» κ.ό.κ.;

Βλέπεις…έτσι έχουμε μάθει από την κουλτούρα της δίαιτας· ότι το φαγητό είναι κάτι που πρέπει να το ελέγξεις και ότι τα υπερφαγικά επεισόδια είναι ένδειξη αποτυχίας ή αδυναμία θέλησης και αυτοπειθαρχίας.

Τα υπερφαγικά επεισόδια δεν είναι ντροπή!

Στην πραγματικότητα, όμως, τα υπερφαγικά επεισόδια είναι απλώς ένα σύμπτωμα και δεν έχουν να κάνουν με τίποτα από τα παραπάνω.

Εντούτοις, όσο πιο πολύ προσπαθείς να ελέγξεις την υπερφαγία τόσο ενισχύεται!

Γιατί πολύ απλά τα υπερφαγικά επεισόδια δεν είναι κάτι που το ελέγχεις.

Τα υπερφαγικά επεισόδια μας προσκαλούν να τα αναγνωρίσουμε και να τα προσεγγίσουμε με πολλή φροντίδα και συμπόνια, με διάθεση να τα κατανοήσουμε και όχι να τα «καταστείλουμε».

Όπως κάθε σύμπτωμα, έτσι και τα υπερφαγικά επεισόδια έρχονται για κάποιον ή κάποιους λόγους. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε τους λόγους που υπάρχουν πίσω από την υπερφαγία και να αναζητήσουμε, με φιλική περιέργεια, τι χρειάζονται για να φροντιστούν.

Στο παρόν άρθρο θα αναφέρω έναν από τους πιο συχνούς λόγους που οδηγούν στην υπερφαγία. Φυσικά μπορούν να υπάρχουν και επιπλέον παράγοντες ή ακόμη και να συνυπάρχουν περισσότεροι του ενός.

Ανεπαρκής πρόσληψη ενέργειας και ειδικά γλυκόζης

Τα περισσότερα άτομα, με τα οποία έχω συνεργαστεί, όταν η συζήτηση πηγαίνει στο κομμάτι της επαρκούς κάλυψης της πείνας, δυσκολεύονται να συνειδητοποιήσουν ότι στην πραγματικότητα δεν τρέφονται επαρκώς και γι’ αυτό ταλαιπωρούνται από υπερφαγικά επεισόδια.

Αυτό είναι απολύτως λογικό να συμβαίνει, εάν αναλογιστεί κανείς την πλύση εγκεφάλου που έχουν υποστεί όσοι έχουν κάνει δίαιτα ή έχουν επηρεαστεί γενικά από τη νοοτροπία αυτή.

Όταν ακούς συνεχώς κάποιον άλλον να σου υποδεικνύει «πότε είναι σωστό να πεινάς», «με ποιες ποσότητες φαγητού θα έπρεπε να είχες χορτάσει» και γενικότερα κάτι έξω από εσένα, όπως ένα χαρτί, να «ξέρει καλύτερα από εσένα», τότε φτάνεις στο σημείο να αμφισβητείς τα μηνύματα από το ίδιο σου το σώμα.

Η Αστυνομία Φαγητού εν δράσει

Πεινάς, αλλά σκέφτεσαι ότι δεν θα έπρεπε να πεινάς και ότι κάτι πάει λάθος.

Θέλεις να φας, αλλά κοιτάς το ρολόι και λες «δεν έφτασε η ώρα ακόμη».

Χρειάζεσαι υδατάνθρακες (πηγή γλυκόζης) που είναι απαραίτητοι για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού σου και το μυαλό σού λέει «οι υδατάνθρακες κάνουν κακό».

Θέλεις να φας αυτό που σου αρέσει και θα σε χορτάσει, αλλά φοβάσαι και προσπαθείς να ξεγελάσεις τον εαυτό σου με κάτι που δεν σου αρέσει πραγματικά ούτε σε χορταίνει.

Το σώμα που πεινά!

Κάπως έτσι, λοιπόν, το σώμα σου φτάνει στο σημείο της εξάντλησης. Η πείνα πλέον έχει φτάσει σε επίπεδα πρωταρχικής ανάγκης και είναι επιτακτική! Το σώμα ουρλιάζει για φαγητό! Δεν αντέχει να περιμένει άλλο!

Η βιολογία του σώματός σου κάνει ό,τι μπορεί για να σε ωθήσει στο φαγητό! Σε κάνει να το σκέφτεσαι συνέχεια, δεν μπορείς να συγκεντρωθείς, μπορεί να έχεις νεύρα με το παραμικρό, πονοκέφαλο ή ζαλάδες. Όλες αυτές είναι ενδείξεις ότι ο εγκέφαλός σου χρειάζεται γλυκόζη!

Όταν τελικά οδηγηθείς στο φαγητό, η έντονη πείνα μαζί με τον φόβο και τις ενοχές που νιώθεις γενικά γύρω από το φαγητό λόγω της νοοτροπίας της δίαιτας, δημιουργούν έναν «εκρηκτικό συνδυασμό» για την πυροδότηση της υπερφαγίας.

Όχι, δεν φταις κάπου.

Δεν είσαι προβληματική/ός.

Και σίγουρα δεν συμβαίνει μόνο σε εσένα!

Τα υπερφαγικά επεισόδια ΔΕΝ είναι ντροπή.

 

Αγκάλιασε τον εαυτό σου ~ Δεν φταις κάπου!

Όσο δυσάρεστα κι αν νιώθεις μετά την υπερφαγία —και σε νιώθω 100%— δεν είναι κάτι που σε χαρακτηρίζει ως άνθρωπο ούτε χρειάζεται να νιώθεις άσχημα για αυτό.

Μέσα από το σημερινό άρθρο προσεγγίσαμε έναν μόνο από τους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε ένα υπερφαγικό επεισόδιο. Επέλεξα να επικεντρωθούμε στον ρόλο της βιολογίας του σώματος, καθώς είναι μία παράμετρος που συχνά παραβλέπεται· πώς το ίδιο το σώμα προσπαθεί να μας προστατεύσει από τον υποσιτισμό.

Μην ξεχνάς ότι το φαγητό είναι απαραίτητο για την επιβίωσή μας! Χωρίς ενέργεια, δεν μπορούμε να είμαστε ζωντανοί. Και η μοναδική πηγή ενέργειας για τους ανθρώπους είναι η τροφή. Άρα, όταν ο οργανισμός μας αντιλαμβάνεται ότι δεν προσλαμβάνουμε όση ενέργεια χρειαζόμαστε, επιστρατεύει μία σειρά από ισχυρούς και περίπλοκους μηχανισμούς για να μας κάνει να φάμε! Ή αλλιώς, για να μας προστατεύσει.

Βλέπεις, στη βιολογία δεν χωράει «δύναμη θέλησης» και «αυτοπειθαρχία».

Αντιθέτως, όπως είπαμε και παραπάνω, όσο περισσότερο επιχειρείς να ελέγξεις την πείνα σου, τόσο εκείνη θα γίνεται πιο έντονη και επιτακτική! Είναι σαν να προσπαθείς να ελέγξεις την αναπνοή σου. Πώς θα είναι η αναπνοή σου εάν πρώτα προσπαθήσεις να την κρατήσεις για όσο περισσότερο μπορείς; Θα είναι ήρεμη και απαλή ή έντονη και βιαστική;

Αυτό που θα ήθελα, λοιπόν, να κρατήσεις από αυτό το άρθρο —και θα το πω ξανά και ξανά— είναι ότι ΔΕΝ φταις κάπου εάν υποφέρεις από υπερφαγικά επεισόδια. ΔΕΝ είναι ένδειξη αδυναμίας ελέγχου.

Αξίζεις φροντίδα και θρέψη

Είναι, όμως, ένδειξη ότι μάλλον χρειάζεσαι περισσότερη φροντίδα.

Μπορείς να ξεκινήσεις διερευνώντας:

-εάν τρως αρκετά,

-εάν δίνεις στον εαυτό σου τρόφιμα που ΣΟΥ ΑΡΕΣΟΥΝ

-και εάν έχεις επαρκείς πηγές υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της ημέρας (και ΟΧΙ ΜΟΝΟ σε ένα γεύμα!)

Αναγνωρίζοντας τις φωνές της δίαιτας

*Σημαντικό: προσπάθησε να αναγνωρίζεις πότε ξεπηδούν οι φωνές της δίαιτας που, για παράδειγμα, πριν καλά-καλά προλάβεις να παρατηρήσεις τα επίπεδα της πείνας σου, έρχονται για να σου πουν επικριτικά: «Δεν γίνεται να πεινάς! Έφαγες πριν μια ώρα.» Αυτή η φωνή προέρχεται από την Αστυνομία Φαγητού που σε αμφισβητεί και δεν σου επιτρέπει να συνδεθείς πραγματικά με τις ανάγκες σου και τη σοφία του σώματός σου.

Προσπάθησε να την αναγνωρίζεις, με επίγνωση να την αφήνεις στην άκρη, και να συνεχίζεις επιστρέφοντας στο σώμα σου και τις δικές σου επιθυμίες. «Τι θέλω να φάω;» «Τι θα με χορτάσει;» «Τι θα με ικανοποιήσει;» Αυτές είναι μερικές από τις ερωτήσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν να (επανα)συνδεθείς με το σώμα σου και σιγά-σιγά να το εμπιστευτείς ξανά.

Ένα Ταξίδι επανα-σύνδεσης με το σώμα σου!

Εάν νιώθεις ότι σου είναι «πολύ» όλο αυτό που περνάς για να το διαχειριστείς μόνη/μόνος σου αυτή τη στιγμή, θέλω να σου πω ότι σε καταλαβαίνω· θέλει μεγάλες δόσεις θάρρους από πλευράς σου για να το αναγνωρίσεις και να το πεις στον εαυτό σου αυτό.

Οπότε, είναι σπουδαίο και μόνο που το βλέπεις!

Πολλές φορές, πράγματι, είναι πιο εύκολο να είμαστε μαζί με κάποιον συνοδοιπόρο που μπορεί να μας καταλάβει, ενώ ταυτόχρονα είναι έξω από την κατάσταση· αυτό του δίνει τη δυνατότητα κάποιες στιγμές να βλέπει ίσως πιο καθαρά από εμάς που είμαστε «μέσα».

Ή να εντοπίσει ορισμένα εμπόδια που εμφανίζονται συχνά και να μας προσκαλέσει να δούμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά.

Να μας θέσει τα κατάλληλα ερωτήματα που θα μας βοηθήσουν να συνειδητοποιήσουμε χρήσιμα πράγματα για τον εαυτό μας και τη σχέση μας με το φαγητό και το κυριότερο, να μας εμπνεύσει ώστε να αρχίσουμε να προσεγγίζουμε τους εαυτούς μας με λίγη περισσότερη συμπόνια και καλοσύνη. Σιγά-σιγά. Ένα βήμα τη φορά.

Είμαι εδώ για εσένα

Εάν νιώθεις ότι χρειάζεσαι αυτή τη στήριξη, θα χαρώ να σου την προσφέρω με όλη μου την καρδιά.

Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου με όποιον τρόπο σε εξυπηρετεί!

Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα πραγματοποίησης ενημερωτικής συνεδρίας.

Έτσι, θα έχουμε την ευκαιρία να γνωριστούμε, και να μάθεις περισσότερα για τον Διαισθητικό Τρόπο Διατροφής, που αποτελεί την προσέγγιση που ακολουθώ και πρεσβεύω ως διατροφολόγος.

Μέσα από την ενημερωτική συνεδρία μπορείς να αξιολογήσεις κατά πόσο ο Διαισθητικός Τρόπος Διατροφής σου ταιριάζει και μπορεί να καλύψει τις ανάγκες σου!

Θα χαρώ να σταθώ σύμμαχός σου σε αυτό το Ταξίδι συμφιλίωσης με το φαγητό και το σώμα σου.

Με αγάπη,

Κωνσταντίνα

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc.

Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πιστοποιημένη Σύμβουλος για τον Διαισθητικό Τρόπου Διατροφής

📚 Πηγή έμπνευσης

Tribole, E., & Resch, E. (2020). Intuitive Eating: A Revolutionary Anti-Diet Approach (4th ed.). St. Martin’s Essentials