Όσο κι αν σου φαίνεται περίεργο…

Ναι, είμαι διαιτολόγος, και ναι, στο άρθρο αυτό θα μιλήσουμε για ποιους λόγους οι δίαιτες δεν λειτουργούν.

Το θέμα αυτό θα μπορούσε να πάρει πολύ μεγάλη ανάλυση, καθώς οι αιτίες που εξηγούν την αποτυχία των διαιτών είναι πολλές και συχνά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Για αρχή, μπορούμε να επικεντρωθούμε σε κάποιους από τους πιο βασικούς λόγους που πιθανώς ευθύνονται για αυτό το δυσάρεστο αίσθημα αποτυχίας και απογοήτευσης που ίσως βιώνεις και εσύ αυτή τη στιγμή και ταλαιπωρεί τη σχέση σου με το φαγητό και το σώμα σου.

ΣΩΜΑ

Οι δίαιτες είναι καταδικασμένες να αποτυγχάνουν, επειδή πολύ απλά πηγαίνουν κόντρα στις ανάγκες του σώματός σου και αποτελούν ένα ιδιαίτερα στρεσογόνο ερέθισμα για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού σου.

Σου στερούν την πολύτιμη ενέργεια που χρειάζεσαι. Ας μην ξεχνάμε ότι το φαγητό αποτελεί τη μοναδική πηγή ενέργειας για το σώμα σου, δηλαδή, το καύσιμό σου.

Οι δίαιτες αδιαφορούν πλήρως για το πότε εσύ πεινάς και εάν χόρτασες.

Δεν θα αναφερθώ καν στον παράγοντα ικανοποίησης από το γεύμα, καθώς η δίαιτα σύντομα σε μαθαίνει —ακόμη κι αν δεν σου το λέει ξεκάθαρα— ότι δεν δικαιούσαι να απολαμβάνεις.

Το σώμα σου, όμως, όσο κι αν έχεις ταλαιπωρηθεί από τη στέρηση, είναι εξαιρετικά σοφό.

Στην πραγματικότητα, το γεγονός ότι αντιδρά και αντιστέκεται στη δίαιτα αποτελεί μια υγιή απόκριση του οργανισμού σου που προσπαθεί με κάθε τρόπο να σε σώσει.

Βλέπεις, το σώμα σου πάντοτε προσπαθούσε για το καλό σου και ήθελε να σε προστατεύει.

Το πρόβλημα ξεκίνησε από τη στιγμή που η βιομηχανία της δίαιτας σε έκανε να πιστέψεις —μαζί με εκατομμύρια άλλα άτομα— ότι το σώμα σου δεν είναι αρκετά καλό και ότι η δίαιτα είναι η μαγική λύση για όλα όσα σε απασχολούν.

Κάπως έτσι συνήθως ξεκινάει μια δυσλειτουργική σχέση με το σώμα· το άτομο νιώθει αισθήματα δυσαρέσκειας ή ακόμη και μίσους προς το σώμα του, ενώ παράλληλα εκπαιδεύεται να αδιαφορεί πλήρως για τις ανάγκες του.

ΨΥΧΗ

Πέρα από το γεγονός ότι οι δίαιτες στερούν από τον οργανισμό σου την ενέργεια που είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική του λειτουργία, σου δημιουργούν περιορισμό και σε ψυχολογικό επίπεδο.

Ο ψυχολογικός περιορισμός που βιώνει κάποιος στην προσπάθειά του να αποφεύγει συγκεκριμένα τρόφιμα ή να τα καταναλώνει μόνο κάτω από συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, αποτελεί μία μορφή καταπίεσης που τον φθείρει καθημερινά.

Συζητάω με ανθρώπους όλων των ηλικιών που μου περιγράφουν ότι το φαγητό αποτελεί βασική πηγή άγχους στην καθημερινότητά τους.

Το φαγητό είναι η πρώτη και η τελευταία σκέψη της ημέρας τους.

Μια σκέψη που τους γεμίζει αγωνία.

Μάντεψε τι κοινό έχουν όσοι υποφέρουν από αυτήν τη διαρκή ανησυχία για το φαγητό: Έντονο ιστορικό διαιτών.

Είναι σημαντικό για ένα άτομο να συνειδητοποιήσει ότι η «αδυναμία» και το αίσθημα «απώλειας ελέγχου» που μπορεί να νιώθει αυτή τη στιγμή γύρω από το φαγητό έχει άμεση συσχέτιση με τους διατροφικούς κανόνες που έχει επιβάλει στον εαυτό του ο ίδιος ή οι γύρω του, όπως κάποιος γονιός ή επαγγελματίας υγείας.

ΜΥΑΛΟ

Η δίαιτα —μεταξύ άλλων— σε μαθαίνει να μην εμπιστεύεσαι καθόλου το σώμα σου και να προσπαθείς πάση θυσία να ακολουθείς ό,τι σε προστάζει.

Οι κανόνες της αποτελούν για σένα τον πιο σκληρό δικαστή που σε κρίνει συνεχώς, σε σαμποτάρει και σου κάνει λεκτικό εκφοβισμό.

Όμως, να θυμάσαι! ΔΕΝ είσαι εσύ αυτή η φωνή.

Είναι η φωνή της δίαιτας που έχει ριζωθεί βαθιά μέσα σου πιθανώς εδώ και χρόνια ή ακόμα και δεκαετίες.

Είναι σημαντικό να κάνεις αυτή τη διάκριση, ώστε να μπορέσεις σιγά-σιγά να ανακατασκευάσεις τις διαστρεβλωμένες απόψεις και αντιλήψεις που σου έμαθε η νοοτροπία της δίαιτας.

Μονάχα έτσι θα απελευθερωθείς από όλους αυτούς τους κανόνες και τις απαγορεύσεις της που σε αποσυντόνιζαν και σε έκαναν να νομίζεις ότι τρως συναισθηματικά ή σε ωθούσαν σε «ανεξήγητα» υπερφαγικά επεισόδια.

Τα υπερφαγικά επεισόδια δεν είναι καθόλου «ανεξήγητα».

Πολύ απλά αποτελούν τη φυσική εξέλιξη που ακολουθεί μετά τη στέρηση και τον περιορισμό.

Όσο προσπαθείς να αντιμετωπίσεις τα υπερφαγικά επεισόδια με περισσότερη αυστηρότητα και «πειθαρχία», τόσο διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος του περιορισμού που οδηγεί στην υπερφαγία —μαζί με τις τύψεις— και πάλι από την αρχή.

Αν δεν ξεριζωθούν αυτές οι βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις από μέσα σου, θα συνεχίσεις να επαναλαμβάνεις αυτόν τον φαύλο κύκλο, ξεκινώντας κάθε φορά με ολοένα και μεγαλύτερη κούραση, εξάντληση και απελπισία.

«ΣΗΜΕΙΑ-ΚΛΕΙΔΙΑ»

Συνοψίζοντας, η Νοοτροπία της Δίαιτας παρεμβαίνει στο σώμα, την ψυχή και το μυαλό σου και σε κάνει να αισθάνεσαι ανήμπορος, αβέβαιος και ανασφαλής με τον εαυτό σου.

Θέλω να τονίσω τη λέξη Νοοτροπία· το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή μπορεί να μην ακολουθείς (συνειδητά) κάποια δίαιτα, δεν αποκλείει την πιθανότητα μέσα σου να εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιοι από τους κανόνες της που προσπαθείς να εφαρμόσεις.

Δεν έχει σημασία εάν «τηρείς» αυτούς τους κανόνες ή όχι.

Σημασία έχει ότι μέσα σου, η Νοοτροπία της Δίαιτας εξακολουθεί να σου λέει πόσο, τι και πότε «πρέπει» να τρως, παραβλέποντας τις δικές σου, πραγματικές ανάγκες και επιθυμίες.

Σημαντικό: η δίαιτα συχνά είναι καλά καμουφλαρισμένη πίσω από πιο χαριτωμένες και φιλικές φράσεις, όπως «ισορροπημένος/υγιεινός τρόπος ζωής».

Δεν έχει σημασία ο τρόπος που θα σου πλασάρουν κάτι· αυτό είναι το περιτύλιγμα.

Αυτό που έχει πραγματική ουσία είναι το πώς νιώθεις εσύ!

Εάν το πρόγραμμα που προσπαθείς να τηρείς —ακόμη κι αν σου έχουν πει ότι δεν πρόκειται για δίαιτα— σου δημιουργεί άγχος και ενοχές γύρω από το φαγητό, τότε αυτό είναι ένα κόκκινο καμπανάκι ότι κάτι δεν πάει καλά.

Εάν η «διατροφή» που ακολουθείς σου αποκλείει τρόφιμα που αγαπάς ή σου «επιτρέπει» να τα τρως μόνο κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αυτές αποτελούν ανησυχητικές ενδείξεις για την ανάπτυξη μιας διαταραγμένης σχέσης με το φαγητό.

Κλείνοντας, θέλω να σου πω πως ό,τι κι αν περνάς αυτή τη στιγμή με τη σχέση σου με το φαγητό και το σώμα σου, σε καταλαβαίνω.

Είμαι δίπλα σου, νοερά με τη σκέψη μου, κι ας μην γνωριζόμαστε.

Δεν χρειάζεται να τα βάζεις με τον εαυτό σου.

Δεν φταις κάπου.

Έκανες το καλύτερο που μπορούσες, με βάση αυτά που γνώριζες μέχρι τώρα.

Είμαι εδώ για να σου πω με όλη μου την καρδιά ότι δεν χρειάζεται άλλο να βασανίζεσαι από τη σχέση σου με το φαγητό και το σώμα σου.

Υπάρχει τρόπος να απαλλαχθείς από τον φαύλο κύκλο της στέρησης, της υπερφαγίας και των ενοχών. Μπορείς και σου αξίζει να απελευθερωθείς από τα δεσμά της δίαιτας!

Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι περισσότερη στήριξη για να το καταφέρεις, θα χαρώ να σταθώ πολύτιμος σύμμαχός σου σε αυτή τη διαδρομή.

Μπορείς να έρθεις σε επαφή μαζί μου επιλέγοντας όποιον τρόπο επικοινωνίας σε εξυπηρετεί καλύτερα!

Επίσης, αξίζει να σου πω ότι υπάρχει η δυνατότητα για την πραγματοποίηση ενημερωτικής συνεδρίας.

Έτσι, θα έχουμε την ευκαιρία να γνωριστούμε και να με ρωτήσεις ό,τι θέλεις να μάθεις γύρω από την προσέγγιση που ακολουθώ και πρεσβεύω ως διατροφολόγος: τον Διαισθητικό Τρόπο Διατροφής.

Με αγάπη και σεβασμό προς όλα τα άτομα που έχουν ταλαιπωρηθεί από τη νοοτροπία της δίαιτας στη ζωή τους,

Κωνσταντίνα

📚 Πηγή έμπνευσης

Tribole, E., & Resch, E. (2020). Intuitive Eating: A Revolutionary Anti-Diet Approach (4th ed.). St. Martin’s Essentials.