Ο Σεπτέμβρης είναι για πολλούς ένας μήνας αλλαγών. Νέοι στόχοι, ξεκινήματα, αποφάσεις, δεσμεύσεις. Όλα αυτά ακούγονται πολύ ευχάριστα και θετικά. Όταν ερχόμαστε, όμως, στο κομμάτι του σώματος και του φαγητού, κρίνεται απαραίτητο να διερευνηθούν τα βαθύτερα κίνητρα που σε ωθούν προς την κατεύθυνση των «νέων αλλαγών», καθώς επίσης και οι τακτικές που σκέφτεσαι να ακολουθήσεις.

Πάμε να δούμε, λοιπόν, μαζί 4 από τις πιο συχνές παγίδες που κρύβονται πίσω από τη διάθεση για αλλαγή, ώστε αυτή τη φορά … να μην πέσεις μέσα!

1. Δίαιτα: Η Αρχή Όλων.

Καταλαβαίνω ότι μία από τις θετικές αλλαγές που μπορεί να σκεφτείς αυτή τη στιγμή για τον εαυτό σου είναι το να ξεκινήσεις μία δίαιτα. Αυτή σου η επιθυμία είναι απολύτως ανθρώπινη, καθώς έχεις μεγαλώσει σε μία κοινωνία, η οποία σε βομβαρδίζει με αντίστοιχα μηνύματα από τη μέρα που γεννήθηκες μέχρι σήμερα. Είναι επίσης πολύ πιθανό οι φίλοι σου, άτομα από το στενό σου περιβάλλον και μέλη της οικογένειάς σου να έχουν ακολουθήσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους κάποια μορφή δίαιτας.

Η νοοτροπία της δίαιτας διαταράσσει τη σχέση σου με το φαγητό.

Πράγματι, οι άνθρωποι έχουν ταυτίσει τη βελτίωση της διατροφικής τους συμπεριφοράς με τη δίαιτα. Στην πραγματικότητα, όμως, οι μελέτες δείχνουν πως ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Οι ίδιες οι δίαιτες είναι πολλές φορές η αρχική αιτία που οδηγεί ένα άτομο στο να αναπτύξει μία τελείως δυσλειτουργική σχέση με το φαγητό, η οποία χαρακτηρίζεται από εμμονές, ενοχικό φαγητό, δυσαρέσκεια σώματος, αίσθημα ντροπής, απογοήτευση και επαναλαμβανόμενους κύκλους στέρησης-υπερφαγίας. Εάν θέλεις τη συμβουλή μου, το καλύτερο που έχεις να κάνεις για τον εαυτό σου είναι το να απορρίψεις τη Νοοτροπία της Δίαιτας μια για πάντα.

Ιδέα: Εάν έχεις δοκιμάσει ήδη αρκετές φορές να κάνεις δίαιτα και έχεις κουραστεί, ίσως αξίζει να πάρεις λίγο χρόνο για να φανταστείς πόσο πιο ήρεμo θα ήταν το μυαλό σου, χωρίς τo ασταμάτητο άγχος και τις ενοχές που προκαλούν οι κανόνες της δίαιτας.

2. Περιορισμοί: Ο Φαύλος Κύκλος της Υπερφαγίας

Όπως ίσως παρατήρησες πιο πριν, σου πρότεινα να απορρίψεις τη Νοοτροπία της Δίαιτας και όχι απλώς να μην κάνεις δίαιτα. Γιατί είναι τόσο σημαντικό να γίνει κατανοητή αυτή η λεπτή διάκριση;

Υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που στην ερώτηση «Κάνεις δίαιτα;» θα σου απαντήσουν αρνητικά. «Όχι, δεν κάνω δίαιτα. Αφού δε με βλέπεις τι τρώω;».

Μήπως ακόμη σκέφτεσαι με βάση τη νοοτροπία της δίαιτας;

Αυτό που χρειάζεται, όμως, να κατανοήσεις σε βάθος είναι ότι ακόμη και εάν δεν ακολουθείς αυτή τη στιγμή μία συγκεκριμένη δίαιτα, μπορεί μέσα σου να εξακολουθείς να επηρεάζεσαι από τους κανόνες της. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσο οι σκέψεις της δίαιτας κατέχουν κυρίαρχη θέση μέσα στο μυαλό —και δυστυχώς και την ψυχή σου—, τόσο εσύ θα βιώνεις και τις δυσάρεστες επιπτώσεις της.

Χωρίς επίγνωση, όμως, δεν θα συνειδητοποιείς ότι πολλά από αυτά που σου συμβαίνουν (όπως υπερφαγικά επεισόδια, εμμονική ενασχόληση με το φαγητό) οφείλονται στη Νοοτροπία της Δίαιτας. Έτσι, είναι εξαιρετικά πιθανό να κατηγορείς τον εαυτό σου και να μπαίνεις ολοένα και πιο βαθιά μέσα στον ίδιο, επαναλαμβανόμενο κύκλο. 

Ο κύκλος αυτός δεν είναι άλλος από το επαναλαμβανόμενο μοτίβο της στέρησης που δίνει το χέρι της στην υπερφαγία και φτου και απ’ την αρχή. Γι’ αυτό, λοιπόν, σε ενθαρρύνω θερμά να … ξεγλιστρήσεις με δεξιοτεχνία από αυτή την τόσο συχνή παγίδα του αυτο-περιορισμού.

Εσύ χωρίζεις τα τρόφιμα σε «καλά» και «κακά»;

Μπορεί να μην είχες αποφασίσει να κάνεις δίαιτα, αλλά να είχες κατά νου να «κόψεις» ή να «περιορίσεις» συγκεκριμένα τρόφιμα. Από εκεί ξεκινάει η δημιουργία μιας ενοχικής στάσης απέναντι στο φαγητό, η οποία στηρίζεται στην κατηγοριοποίηση των τροφίμων σε «καλά» και «κακά». Αυτό είναι το πρώτο σκαλοπάτι για τη μελλοντική υπερκατανάλωση όλων όσων σκοπεύεις να στερηθείς τώρα.

Το νόημα είναι να αποκτήσεις μια υγιή σχέση με το φαγητό —με όλα τα φαγητά. Οι λίστες με απαγορευμένα τρόφιμα δεν λειτουργούν. Αντιθέτως, θέτουν τις βάσεις για μια διαταραγμένη διατροφική συμπεριφορά, εμμονική προσκόλληση με το φαγητό και ένα συνεχόμενο αίσθημα ανησυχίας και ενοχών. Δεν σου αξίζει κάτι τέτοιο. 

3. Τελειομανία: Η πιο συχνή μορφή σαμποτάζ

Μία από τις πιο κλασσικές μορφές για να σαμποτάρουμε οποιαδήποτε προσπάθεια είναι το να θέτουμε μη ρεαλιστικούς στόχους. Αυτή η τακτική είναι ό,τι πρέπει για να μας οδηγεί συνεχώς στην απογοήτευση με τον εαυτό μας και να θέλουμε να τα παρατάμε. Ή ακόμη και να μην αισθανόμαστε ποτέ έτοιμοι για να ξεκινήσουμε.

Μια χρήσιμη εξάσκηση είναι το να προσπαθείς να αναγνωρίζεις (έγκαιρα) τα σημάδια τελειομανίας και να μετατρέπεις τους στόχους σου σε πιο ευέλικτους και ρεαλιστικούς. Το θέμα είναι να σε κάνουν να αισθάνεσαι όμορφα με τον εαυτό σου και να σε προδιαθέτουν θετικά. Όχι να σε ψυχαναγκάζουν και να σου είναι βάρος.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα στόχων τελειομανίας είναι η χρήση των φράσεων «πάντα» ή το «κάθε μέρα».

Παράδειγμα: «Από εδώ και πέρα θα πηγαίνω κάθε μέρα για τρέξιμο* στις 6 το πρωί για μία ώρα.»

Αρχικά, προσπάθησε να παρατηρήσεις πώς σε κάνει να νιώθεις η συγκεκριμένη διατύπωση. Όπου στη θέση της συγκεκριμένης διατύπωσης βάλε τον δικό σου εκάστοτε στόχο.

Τι συναισθήματα σου δημιουργεί;

Στη συνέχεια, προσπάθησε να διερωτηθείς, με φιλική περιέργεια προς τον εαυτό σου, εάν χρειάζεται πραγματικά ο στόχος σου να είναι τόσο απόλυτος ή θα μπορούσες να ωφεληθείς και από έναν λιγότερο απαιτητικό στόχο.

Σιγά-σιγά θα αρχίσεις να αναγνωρίζεις ολοένα και πιο γρήγορα πότε έχεις περάσει αυτή τη λεπτή, διαχωριστική γραμμή που μετατρέπει έναν ευχάριστο στόχο σε καταπίεση και αγγαρεία. Τότε θα μπορείς να κάνεις μερικά βήματα πίσω για να τον επανεξετάσεις και να επιλέγεις έναν πιο ευέλικτο και λειτουργικό τρόπο προσέγγισης.

*Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να κάνω ξεκάθαρο ότι το τρέξιμο αναφέρθηκε ως ένα ενδεικτικό παράδειγμα μιας συμπεριφοράς που προωθεί την υγεία.

ΔΕΝ αναφέρεται σαν μέθοδος απώλειας βάρους.

Υπάρχουν πολλές συμπεριφορές που προωθούν την υγεία ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ από το εάν υπάρχει κάποια αλλαγή στο βάρος. Το να ξεκινήσει κανείς τρέξιμο αποκλειστικά και μόνο για να «καίει» θερμίδες και να αλλάξει το σώμα του συνδέεται στενά με την παγίδα νούμερο 4 που ακολουθεί.

4. Εξιδανίκευση Αδύνατου Σώματος: Ένα κατασκευασμένο παραμύθι

Η Κουλτούρα της Δίαιτας αποτελεί στην πραγματικότητα μία τεράστια βιομηχανία με τρομακτικά κέρδη σε παγκόσμιο επίπεδο. Και πώς αλλιώς να πουλήσεις κάτι σε κάποιον, εάν δεν τον κάνεις πρώτα να αισθανθεί ότι το έχει ανάγκη; Ότι το χρειάζεται επειγόντως;

Πώς κάποιος θα αγοράσει τα προϊόντα και τις υπηρεσίες σου εάν προηγουμένως δεν τον έχεις κάνει να πιστέψει ότι αυτό που του προσφέρεις θα λύσει δια μαγείας όλα του τα προβλήματα και θα ανοιχτούν μπροστά του οι δρόμοι για μια ευτυχισμένη ζωή; 

Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους.

Η Βιομηχανία της Δίαιτας δεν θα επιβίωνε ,εάν οι άνθρωποι ένιωθαν καλά με τον εαυτό τους.

Άρα, τι πιο αποτελεσματικό —παρότι πέρα ως πέρα ανήθικο—, από το να επινοείς μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς και να βομβαρδίζεις τον κόσμο με αυτά 7 ημέρες την εβδομάδα, 24 ώρες το 24ωρο;

Η Βιομηχανία της Δίαιτας είναι αυτή που σου έχει δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι το κυνήγι ενός αδύνατου σώματος θα σου φέρει την ευτυχία που αναζητάς και θα σε κάνει πιο αποδεκτό στην κοινωνία.

Η Βιομηχανία της Δίαιτας είναι αυτή που σε έχει κάνει να μισείς το σώμα σου, επειδή δεν μοιάζει με εκείνα που προβάλλει σαν ιδανικά.

Η απώλεια βάρους δεν θα σε κάνει να κερδίσεις την αυτοπεποίθηση που ζητάς.

Επειδή, πολύ απλά η αυτοαξία, η αυτοεκτίμηση και ο αυτοσεβασμός δεν είναι έννοιες που μεταβάλλονται με τις αλλαγές ενός νούμερου στη ζυγαριά.

Το σώμα σου δεν δείχνει απολύτως τίποτα για την αξία σου ως άτομο ή την προσωπικότητά σου.

Το σώμα σου είναι το σπίτι, μέσα στο οποίο γεννήθηκες και θα ζήσεις όλη, την υπέροχη ζωή σου.

Δεν είναι αντικείμενο ούτε διακοσμητικό στοιχείο που πρέπει να «διορθώσεις».

Είσαι άνθρωπος και η αξία σου είναι πολύ μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική από το μέγεθος που φοράς στο παντελόνι σου.

Γι’ αυτό, λοιπόν, κράτησε, εάν θέλεις, ένα πράγμα καλά στο μυαλό σου ·

Εάν οι αλλαγές που σκόπευες να κάνεις εκφράζουν την —100% σεβαστή και ανθρώπινη— ανάγκη να αισθανθείς μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση…θυμήσου!

Η αλλαγή του σώματός σου δεν θα ενισχύσει την αυτοεκτίμησή σου.

Το μόνο που μπορεί να σου προσφέρει είναι μία φθηνή απομίμηση αυτοεκτίμησης, η οποία σύντομα θα ναυαγήσει και θα αφήσει μέσα σου ακόμη μεγαλύτερο κενό.

Εάν θέλεις να ενισχύσεις την αυτοεκτίμησή σου, τότε αυτό στο οποίο αξίζεις να επενδύσεις είναι η εσωτερική δουλειά με τον εαυτό σου —και όχι η εμφάνιση του σώματός σου.

«ΜΗΝΥΜΑ» ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ.

Αλλαγές…Μια λέξη συνδεδεμένη με την ελπίδα και ταυτόχρονα με τον φόβο και την ανησυχία.

Όταν πρόκειται να πάρουμε αποφάσεις, είναι σημαντικό οι επιλογές που θα κάνουμε να γίνουν συνειδητά.

Έχει μεγάλη σημασία να πεις τα σωστά «ναι», αλλά και τα πιο ισχυρά «όχι» εκεί που χρειάζεται, ώστε να διαφυλάξεις τη σωματική και ψυχική σου ευεξία και να επικεντρωθείς σε ό,τι έχει πραγματική ουσία.

Να θυμάσαι ότι σου αξίζει να έχεις μια υγιή σχέση με το φαγητό και το σώμα σου, ανεξάρτητα από το σωματικό σου βάρος.

Εάν νιώθεις ότι χρειάζεσαι περισσότερη στήριξη στο Ταξίδι αυτό, θα χαρώ να είμαι σύμμαχός σου στη διαδρομή.

Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου με όποιον τρόπο σε εξυπηρετεί καλύτερα.

Σου εύχομαι πραγματικά τα καλύτερα!

Με αγάπη,

Κωνσταντίνα

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, M.Sc.

Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πιστοποιημένη Σύμβουλος για τον Διαισθητικό Τρόπου Διατροφής